بدانيد ، دادگرانه‌ترين رفتار آن است كه در كارهاى مسلمانان و آنچه كه به زيان ايشان است ، بنگريد و سپس آنچه را كه به سود ايشان است ، انجام دهيد ؛ و در برابر زيانكاريهاى مردم ، آنان را مؤاخذه كنيد . سپس ، تعهد خود را دو چندان كنيد و آنچه را كه به حال مسلمانان سودمند است ، به ايشان دهيد و آنچه را كه به زيان ايشان است ، از آنان بازگيريد . سپس ، پيكار با دشمنان را همراه با وفادارى بر ايشان ، آغاز كنيد . ( 1 ) 368 / 64 نامهء عثمان به فرماندهان لشكر در مرزها طب ص 2803 ( سال 24 ) . نخستين نامهء عثمان به فرماندهان لشكر در مرزها : امّا بعد ، شما حاميان مردم مسلمانيد و بايد دشمنان را از ايشان دور گردانيد . همهء ما از قوانينى كه عمر بر شما نهاده است ، آگاهيم . به گوش من نرسد كه يكى از شما در آنها دگرگونى يا جا به جايى پديد آورد ؛ تا خداوند نيز آنچه را كه در اختيار شماست ، دگرگون سازد و به دست ديگرى بسپارد . از اين رو ، مراقب رفتار خود باشيد . زيرا من به چيزهايى مىنگرم كه خداوند ، نگريستن و پرداختن به آنها را براى من گرامى داشته است . ( 2 ) 368 / 65 نامهء عثمان به كارگزاران خراج طب 2803 ( سال 24 ) . نخستين نامهء عثمان به كارگزاران خراج ، چنين بود : اما بعد ، خداوند آفريده‌ها را بر بنياد راستى و درستى آفريده است و جز حقّ و درستى ، چيزى